Parapagimet e Tatimit mbi të Ardhurat sipas Ligjit 29/2023 – Si të Apeloni Kur Këstet Nuk Kanë Bazë Ligjore

Nga KONSULENCE.AL – Këshillim tatimor dhe përfaqësim në procedura administrative

Shumë persona fizikë tregtarë (PF) dhe biznese të vogla në Shqipëri janë përballur gjatë vitit 2026 me këste parapagimi të tatimit mbi të ardhurat, të vendosura nga Drejtoritë Rajonale Tatimore (DRT) mbi bazën e deklaratës vjetore të vitit paraardhës. Në shumë raste këto këste janë të drejta dhe të parashikuara nga ligji. Por ka raste kur baza ligjore e vendosjes së tyre nuk qëndron më – dhe atëherë tatimpaguesi ka të drejtë t’i kundërshtojë ato përmes procedurës së ankimit administrativ.

Në këtë artikull shpjegojmë si funksionojnë parapagimet, kur mund të kundërshtohen dhe cilat janë hapat konkretë të apelimit, bazuar në përvojën tonë të drejtpërdrejtë me raste të suksesshme përpara Drejtorisë së Apelimit Tatimor (DAT).

1. Çfarë janë parapagimet e tatimit mbi të ardhurat?

Neni 63 i Ligjit Nr. 29/2023 “Për tatimin mbi të ardhurat” parashikon që tatimpaguesit të paguajnë tatimin e vitit ushtrimor paraprakisht, me këste, të llogaritura mbi bazën e detyrimit tatimor të vitit ose viteve paraardhëse. Këstet mbahen parasysh në llogaritjen përfundimtare kur dorëzohet deklarata vjetore.

Ligji parashikon gjithashtu (neni 63, pika 4) mundësinë që tatimpaguesi të kërkojë reduktimin e kësteve kur pret që fitimi i vitit aktual të jetë ndjeshëm më i ulët se ai i vitit paraardhës.

2. Rasti i veçantë: PF që faturon vetëm një klient (neni 69)

Një nga situatat më të diskutuara në praktikë lidhet me personat fizikë tregtarë që, sipas të dhënave të një viti paraardhës, kanë faturuar vetëm një subjekt. Në këto raste administrata tatimore i trajton të ardhurat me prezumimin e një marrëdhënieje të ngjashme me punësimin dhe vendos këste parapagimi mbi këtë bazë.

Problemi lind kur rrethanat ndryshojnë: nëse gjatë vitit aktual tatimpaguesi faturon disa klientë të ndryshëm dhe të pavarur, kushti mbi të cilin u vendosën këstet nuk ekziston më. Në këtë rast nuk bëhet fjalë thjesht për një kërkesë reduktimi fitimi sipas nenit 63/4, por për mungesë të bazës ligjore të vetë kësteve – një dallim thelbësor që duhet artikuluar qartë në ankim.

3. Dy rrugë të ndryshme – mos i ngatërroni

Situata	Rruga e duhur
Prisni fitim më të ulët se viti i kaluar	Kërkesë për reduktim këstesh (neni 63/4, Ligji 29/2023)
Kushtet ligjore të vendosjes së kësteve nuk plotësohen më (p.sh. faturoni disa klientë)	Kundërshtim i bazës ligjore → ankim administrativ (neni 106 e vijues, Ligji 9920/2008)

Nga përvoja jonë, DAT-i kërkon shprehimisht që ankuesi të qartësojë cilën nga këto dy rrugë po ndjek. Një ankim i formuluar gabim si “kërkesë reduktimi” mund të refuzohet edhe kur argumenti për mungesë baze ligjore është i fortë.

4. Hapat e procedurës së apelimit

Hapi 1: Kërkesa fillestare pranë DRT-së

Filloni me një kërkesë të dokumentuar pranë Drejtorisë Rajonale Tatimore, zakonisht përmes platformës e-Filing (seksioni “Çështjet e mia”). Ruani numrat e çështjeve dhe datat – ato do t’ju duhen më vonë si provë e shterimit të komunikimit paraprak.

Kujdes: përgjigjet e DRT-së shpesh jepen vetëm brenda sistemit e-Filing, pa shkresë të protokolluar. Kjo është normale, por duhet shpjeguar shprehimisht në ankim, sepse DAT-i mund të kërkojë “përgjigjen zyrtare” të DRT-së.

Hapi 2: Ankimi administrativ në DAT

Nëse DRT-ja refuzon ose ju orienton drejt apelimit, dorëzoni ankim administrativ pranë Drejtorisë së Apelimit Tatimor në Ministrinë e Financave, bazuar në nenin 106 e vijues të Ligjit Nr. 9920/2008 “Për procedurat tatimore”.

Elementet që duhet të përmbajë ankimi:

Identifikimi i plotë i tatimpaguesit (emri, NIPT, adresa, kontakte);
Akti ose veprimi administrativ që kundërshtohet dhe data e njoftimit;
Baza ligjore e ankimit dhe argumentet në themel;
Provat: për rastin e nenit 69, një tabelë e plotë e faturave të lëshuara gjatë vitit aktual, me klientë të ndryshëm, NIPT-et e tyre, datat dhe vlerat;
Historiku i komunikimit me DRT-në (numrat e çështjeve në e-Filing, datat);
Kërkesa konkrete (anulimi i kësteve të vendosura).

Afati: ankimi duhet dorëzuar brenda 30 ditëve kalendarike nga njoftimi i aktit që kundërshtohet.

Hapi 3: Plotësimi i dokumentacionit

DAT-i shpesh kthehet me shkresë zyrtare duke kërkuar sqarime ose dokumente shtesë (bazuar në pikat procedurale të Udhëzimit Nr. 24/2008). Afati tipik për t’u përgjigjur është 15 ditë. Mosplotësimi në afat mund të çojë në rrëzimin e ankimit për arsye procedurale, pa u shqyrtuar themeli.

Hapi 4: Vendimi dhe rruga gjyqësore

DAT-i shqyrton ankimin dhe merr vendim. Nëse vendimi është negativ, ose nëse nuk merrni përgjigje brenda afatit ligjor, keni të drejtë t’i drejtoheni Gjykatës Administrative brenda afateve të parashikuara nga legjislacioni për gjykatat administrative.

5. Këshilla praktike nga përvoja jonë

Dokumentoni gjithçka që në fillim. Çdo çështje në e-Filing, çdo email me inspektorin, çdo shkresë – të gjitha bëhen prova.
Tabela e faturave është prova kryesore. Për rastet e nenit 69, një tabelë e strukturuar me të gjitha faturat e vitit aktual (klientë, NIPT, data, vlera) është argumenti më bindës. Theksoni se lista pasqyron situatën në datën e dorëzimit dhe se pritet të shtohen klientë të tjerë gjatë vitit.
Mos ndaloni pagesat pa këshillim. Deri në zgjidhjen e ankimit, administrata mund të dërgojë njoftime kujtese për këstet e papaguara. Përgjigjuni me shkrim, duke sqaruar se çështja është në proces ankimi administrativ të ndjekur pikërisht sipas rekomandimit të vetë organit tatimor.
Respektoni afatet me përpikëri. 30 ditë për ankimin, 15 ditë për plotësim dokumentacioni – këto afate janë prekluzive.
Dalloni qartë bazën ligjore. Formulimi i saktë juridik (mungesë baze ligjore vs. kërkesë reduktimi) shpesh përcakton suksesin e ankimit.

6. Baza ligjore dhe lidhje të dobishme

Ligji Nr. 29/2023 “Për tatimin mbi të ardhurat” – nenet 63 (parapagimet) dhe 69
Ligji Nr. 9920/2008 “Për procedurat tatimore në Republikën e Shqipërisë” – neni 106 e vijues (ankimi administrativ)
Udhëzimi Nr. 24/2008 i Ministrisë së Financave – dispozitat procedurale të ankimit

Burime zyrtare:

Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve: tatime.gov.al
Platforma e-Filing: tatime.gov.al
Ministria e Financave (Drejtoria e Apelimit Tatimor): gov.al
Qendra e Botimeve Zyrtare (tekstet e ligjeve): gov.al

A keni marrë këste parapagimi që mendoni se nuk kanë bazë ligjore?

KONSULENCE.AL ka përvojë të drejtpërdrejtë në përgatitjen dhe ndjekjen e ankimeve administrative përpara Drejtorisë së Apelimit Tatimor, përfshirë raste të nenit 69 për persona fizikë tregtarë. Na kontaktoni për një vlerësim të situatës suaj.

Ky artikull ka karakter informues dhe nuk përbën këshillim ligjor apo tatimor për raste konkrete. Legjislacioni ndryshon; verifikoni gjithmonë tekstin e përditësuar të ligjeve në burimet zyrtare.